Karekod Nedir?

Karekod (diğer bilinen genel adlarıyla 2 boyutlu kod ya da matrix kod), klasik ve tek boyutlu barkodlardan farklı olarak her iki yönde de veri depolayabilen, bu sebeple normal barkodlara göre çok daha fazla veri saklama kapasitesine sahip yeni nesil barkodlardır.

En bilinen ve yaygın olarak kullanılan karekod türleri QR Kod, DataMatrix Kod ve Aztek Kod’dur.

DataMatrix

datamatrixDataMatrix, ülkemizde ilaç kutularının da üzerinde kullanılmakta olan karekod türüdür. Datamatrix, kare (10×10, 144×144) veya dikdörtgen (8×18, 16×48) bir alan üzerindeki siyah ve beyaz hücrelerden oluşur.

Datamatrix kod üzerindeki her bir beyaz hücre matematiksel olarak ‘0’, her bir siyah hücre ise ‘1’ değerini taşır (veya, duruma göre tam tersi). QR Kod ile büyük ölçüde benzerdirler, ancak Google arama trendlerinde QR Kod’un Datamatrix Kod’a büyük fark artmış olduğunu da belirtelim.

Datamatrix Kod’un 4 tarafından 2 tarafı ‘L’ harfi şeklinde sadece siyah hücrelerden oluşur (finder pattern). Geriye kalan 2 taraf ise belirli bir dizilimde siyah ve beyaz hücrelerden oluşur (timing pattern).

Datamatrix Kodlar 2-3 mm2 içerisine 50 karakter depolayabilir, ve %20 kontrast oranında dahi (düşük kontrastta) okunabilme özelliğine sahiptir. Silikon yapı üzerinde 300 mikrometre kadar ufak boyutlarda yazılıp okunabilme özellikleri varken, bir billboard üzerine 1 metre büyüklüğünde de basılabilirler.

Data Matrix kod boyutu 8×8 kareden 144×144 kareye kadar değişebilir.

ASCII karakter setinden 3,116 karaktere kadar kodlama kapasitesi vardır.

Datamatrix kodlar ECC200 hata düzeltme tekniğini kullanır. ECC200, QR Kod tarafından kullanılan Reed-Solomon hata düzeltme tekniği gibi, kod %30 hasara uğramış olsa dahi okunabilmesini sağlar.

Datamatrix okuma hata oranı, taranan 10 Milyon karakterde 1’den azdır.


QR Kod

qrcodeQR Kod (Quick Response Kod), Japonya’da Denso Wave tarafından geliştirilen yeni nesil bir 2 boyutlu barkoddur. QR kod içeriği bir metin, web sitesi adresi, video link dahil herhangi bir veri olabilir. QR Kod okuyucu bir yazılım vasıtasıyla bir cep telefonu rahatlıkla QR Kod okuyabilir ve ilgili ürün veya servis sayfasını açabilir.

Datamatrix’ten farklı olarak, Japonya ve Amerika’da QR Kod kullanımı patlama yapmış durumdadır. Sadece 2010’un ikinci yarısında Amerika’da QR Kod kullanımı %1,200 artış göstermiştir. Billboard’larda, gazete ve dergilerde, emlak tabelasında, otomobil camlarında, QR Kodları her yerde görmek mümkündür.

QR Kod, geleneksel barkod türlerine göre birçok avantaja sahiptir:

  • - QR Kod, Japon Kanji dahil olmak üzere herhangi bir dilde çok daha fazla miktarda harf ve sayı barındırma kapasitesine sahiptir.
  • - Küçük çıktı boyutu: QR Kod boyutu geleneksel barkodların 1/10’u kadar küçük olabilir.
  • - Her yönden okunabilir: Her yönden tarama özelliği, QR Kod’un daha hızlı okunabilmesini sağlar.
  • - QR Kod hata düzeltme özelliği: QR Kod, üzerinde %30’a kadar herhangi bir kirlenme ya da hasar olması durumunda dahi okunabilir.

Barkodlar popüler oldukça ve sağladığı kolaylıklar benimsendikçe, pazar daha fazla bilgi, daha değişik yazı karakteri ve depolama kapasitesine sahip, fakat aynı zamanda çok daha ufak bir alana sığabilecek barkod türlerine ihtiyaç duymaya başladı.

Barkodlar tarafından depolanan bilginin miktarını artırmak için çeşitli çalışmalar yapılmış olmakla birlikte, bu çalışmalar genellikle barkod alanının büyümesi gibi bir sorun yaratmıştır.

QR Kod, işte tam burada devreye girmiştir ve bu ihtiyaç ve sorunlara yanıt olarak ortaya çıkmıştır.

QR Kod Japonya’da a kadar yaygındır ki, herhangi bir yerde bir QR Kod görmemek neredeyse imkansızdır. QR Kodu reklam panolarında, dergilerde, cep telefonu ve diğer kampanyalarda, haritalar üzerinde, kısacası her yerde görebilirsiniz. Bu anlamda QR Kod, zamanında SMS’in yapmış olduğu patlamayla kıyaslanabilir.

QR Kod, kullanımı son derece basit bir araçtır. QR Kod vasıtasıyla mobil bir web sitesine bağlanmanın maliyeti bir SMS mesajının da altındadır. Üstelik kodu tarayıp taramamak tamamıyla size ait!


Aztek Kod

aztecGörünüş olarak Datamatrix kod ile QR Kod karışımıdır.

Aztek Kod, 9×9 veya 13×13 pixel büyüklüğünde ve kodun tam ortasında yer alan bir ‘göz’ ile, bu gözü çevreleyen verilerden oluşur. 9×9 veya 13×13 pixel genişliğindeki her bir gözü de (her iki yönde) çevreleyen kod parametreleri ile birlikte gözün toplam genişliği 11×11 pixel veya 15×15 pixeldir.

Aztek Kod’un büyüklüğü 151×151 pixel genişliğe kadar olabilir. Bu büyüklükte bir Aztek Kod içerisine 3,832 dijit, 3,067 harf, veya 1,914 byte veri saklanabilir.

Teknik olarak Aztek Kod çevresinde sessiz alan (kodun yazılmadığı boş alan) gerekmese de, bazı barkod tarayıcılar böyle bir boş alana ihtiyaç duyarlar.

Aztek Kod’lar, aynı QR Kod’da olduğu gibi Reed-Solomon hata düzeltme tekniğini kullanırlar.

Karekod ile neler yapabilirim?

  • Hemen hemen hayal edebileceğiniz her şeyi .. İşte birkaç örnek:

  • Karekod ile web sitenizin tanıtımını yapabilirsiniz,

  • Karekod ile sesli arama yapabilirsiniz,

  • Karekod ile SMS gönderebilirsiniz,

  • E-posta gönderebilirsiniz,

  • Kartvizitinizin üzerine Karekod basabilirsiniz,

  • T-shirt üzerine Karekod basabilirsiniz,

  • Bir indirim kuponunun üzerine Karekod basabilirsiniz,

  • Bir süpermarkette alışveriş sepetinin üzeri Karekod reklam aracı olarak kullanılabilir,

  • Facebook sayfanızı tanıtabilirsiniz (Karekod içeriği ‘beni ekle’ linki olabilir),

  • Kişisel bilgilerinizi içeren Karekod şeklinde bir dövme yaptırabilirsiniz (Facebook sayfanıza veya bir web sitesine link),

  • Gayrimenkul sektöründe emlak verilerini içeren bir açılış sayfasına ulaşmak için gayrimenkul piyasasında kullanın. Potansiyel müşterileriniz Karekodu tarayıp ilgili emlak sayfasına ulaşacaklardır.

  • Ürün / kampanya sayfasına link olarak herhangi bir reklamda kullanın (tv, dergi, billboard).

  • Sıfır veya 2.el otomobil piyasasında da Karekod kullanılabilir. Potansiyel müşterileriniz örneğin vasıtanın ön camındaki Karekod taramak suretiyle araçla ilgili tüm bilgilere (model yılı, fiyat, motor hacmi, kilometre, yakıt sarfiyatı) ulaşabilirler.

  • Wi-fi şifre bilgilerinin otomatik olarak alınması (Örneğin Starbucks’a girdiğinizde Starbucks tarafından hazırlanmış Karekod taranıp otomatik olarak o Starbucks Cafe’nin Wi-fi ağına bağlanılabilir,

  • Müze / etkinlik biletleri üzerine basılabilir,

  • Hava yollarının boarding pass kartları üzerine, ya da bagaj takibi yapılmak üzere bagaj etiketlerine basılabilir.

  • Google Maps adresine bağlamak için kullanılabilir,

  • Karekod bir şarap şişesinin üzerine basılarak tüketici; şarabın tarihi, bağı, üzümün yolculuğu ve şarabın içim özelliklerini anlatan bir videoya anında erişim sağlayabilir,

  • Sinemalar film afişlerinde Kare kod kullanarak izleyicilerin film hakkında yorum ve görüşler içeren web sitelerine bağlanmasını sağlayabilirler,

  • Restoranlar yemekler hakkında müşterilerinin yorumlarını içeren bilgilere ulaşmaları için Karekod kullabilirler,

  • Sokak tabelalarında kullanıldığında Karekod bulunulan mahalleyi gösteren bir Google Haritası açabilir,

  • Karekod taranarak bir kitapla ilgili olarak doğrudan kitabı satan bir online kitabevine gidilebilir,

  • Karekod taranarak bir ankete doğrudan katılım sağlanabilir,

  • Karekod taranarak turistler herhangi bir şehir için gezi ve turizm ipuçları elde edebilir, yardım alabilir,

.. ve daha aklınıza gelebilecek her tür şey için karekod kullanabilirsiniz.

Cep telefonuma nasıl Karekod taratabilirim?

Cep telefonlarının Karekod okuyabilmeleri için Karekod okuyucu yazılıma ihtiyaçları vardır.

Bazı cep telefonu modelleri fabrika çıkışı olarak üzerlerinde bir Karekod (ya da 2 boyutlu barkod) okuyucu ile birlikte gelmektedirler. Eğer sizin cep telefonunuzda buna benzer bir yazılım bulunmuyor ise üzülmeyin.. Telefonunuzun ister iPhone, ister Android, isterse de Windows Mobile olsun, size uygun bir Karekod okuyucu mutlaka var. Üstelik bu karekod okuyucu yazılımların tamamına yakını ücretsiz.


QR Kod – Barkod Veri Karşılaştırması

qr-kod-barkod-data-karsilastirmasiKlasik tek boyutlu barkod (sağda) sadece tek bir yönde veri içermekte iken QR Kod, hem dikey hem yatay yönde bilgi içermektedir. Aynı büyüklükteki bir QR Kod, barkod’a göre oldukça fazla bilgi barındırır.
 
 

Yüksek Kapasiteli Veri Kodlama

qr-kod-veri-kapasitesiGeleneksel tek boyutlu bir barkod yaklaşık 20 hane maksimum veri depolama yeteneğine sahiptir. QR Kod ise barkoda göre birkaç düzine ile birkaç yüz kat daha fazla bilgi taşıma kapasitesine sahiptir. QR Kod nümerik ve alfabetik karakterleri, Kanji, Kana, Hiragana, semboller, binary ve kontrol kodları gibi her türlü değişik veriyi barındırabilir. Bir QR Kod içerisine 7,089 karaktere kadar veri girişi yapılabilir.

QR Kod Veri Kapasitesi

Yanlızca sayısal kod Max. 7,089 karakter
Alfanümerik Max. 4,296 karakter
Binary (8 bit) Max. 2,953 byte
Kanji / Kana Max. 1,817 karakter

 
 
 
 
 

Kanji ve Kana Veri Depolama Kabiliyeti

qr-kod-kanji-kapasitesiQR Kod, Japonya’da geliştirilen bir semboloji olarak JIS Seviye 1 ve Seviye 2 Kanji karakterlerii kodalama yeteneğine sahiptir. Japonca kullanılması durumunda, bir Kana veya Kanji karakteri QR Koda 13 bit olarak kodlanır. Böylelikle, QR Kod diğer 2D sembollerle göre %20’den fazla veri depolayabilir.

 

Küçük Çıktı Boyutu

qr-kod-cikti-boyutuQR Kod hem yatay hem de dikey olarak veri taşıyabildiğinden, aynı veri miktarını geleneksel tek boyutlu bir barkodun yaklaşık 1/10’u oranında bir alana kodlama yeteneğine sahiptir. Yani, QR Kod çok daha az yer kaplar. Daha küçük çıktı boyutu için ayrıca Mikro QR Kod da mevcuttur.

 

QR Kod – Kir ve Hasara Dayanıklıdır

qr-kod-kir-ve-hasar-dayaniklilikQR Kod hata düzeltme yeteneğine sahiptir. QR Kod kısmen kirli veya hasarlı olsa bile tarama gerçekleştirilir ve veri okunabilir. QR Kod içindeki verilerin (codewords) en fazla %30’u geri yüklenebilir.
 
 
 
 

QR Kod Hata düzeltme kapasitesi

Seviye L Verilerin %7’si onarılabilir
Seviye M Verilerin %15’i onarılabilir
Seviye Q Verilerin %25’i onarılabilir
Seviye H Verilerin %30’u onarılabilir

 

 

 
 

QR Kod her yönden taranabilir: 360°

qr-kod-her-yonden-taramaQR Kod 360°, yüksek hızlı okunabilme yeteneğine sahiptir. QR Kod, bunu sembolün üç köşesine yerleştirilen pozisyon algılama şablonları yardımıyla gerçekleştirir. QR Kod’da bulunan pozisyon algılama şekilleri ile barkoda göre daha hızlı tarama garanti!

 

 

 
 

Birleştirme / Ayrıştırma Özelliği

qr-kod-birlestirme-ayristirmaBir QR Kod, birden fazla daha küçük boyutlu QR Kod’a bölünebileceği gibi, belli sayıdaki QR Kod da, tek bir QR Kod içinde toplanabilir (tabii ki QR Kod boyutu büyümek kaydıyla). Bir QR kod en fazla 16 ufak QR Kod’a bölünebilir. Böylelikle, yeterli baskı alanı bulunmayan dar alanlarda (örneğin bir sayfanın en altında) çok sayıda daha ufak boyutlu QR Kodlar yan yana kullanılabilir.
 
 
 
 
 
 
 

QR Kod Sürümleri

qr-kod-surum-1QR kodu oluşturan karelerin (noktaların) sayıları tesadüfi ya da rastgele değildir. Her şeyden önce, bir QR Kod’daki satır sayısı ve sütun sayısı eşittir. Yani, soldan sağa 21 nokta varsa, yukarıdan aşağıya da 21 nokta (ya da 21 nokta koyulabilecek alan) vardır. QR Kod’daki bu satır/sütün sayıları en ufak boyut olan 21’den başlar, en büyük boyut olan 177 satır/sütun’a kadar çıkar. Bunların her birine QR Kod’un sürümleri (version) denir. Bir QR Kod içerisine depolanmak istenen veri miktarı büyüdükçe, QR Kod boyutu, yani QR Kod versiyonu da büyür. Aslında oldukça basit: Daha fazla satır/sütun sayısı, daha fazla veri depolama kabiliyeti.. QR Kod sürümlerinin örnek bir listesi şu şekildedir: Versiyon 1: 21 satır x 21 sütun: 25 alfanumerik karakter kodlayabilirsiniz Version 2: 25 satır x 25 sütun: 47 alfanumerik karakter kodlayabilirsiniz Versiyon 3: 29 satır ve 29 sütun: 77 alfanumerik karakter kodlayabilirsiniz … Versiyon 40: 177 satır x 177 sütun: 4,296 alfanumerik karakter kodlayabilirsiniz
 
 
 

Güvenlik Marjı

qr-kod-marjlarBir QR Kod, çevresinde herhangi bir verinin yer almadığı “sessiz bölge” (boş bir alan) gerektirir. Bu bölge, QR Kodu çevreleyen açık bir alandır. Buraya herhangi bir şey basılmaz. QR Kod, etrafında ‘4 modül’ genişliğinde bir boş alana ihtiyaç duyar. Bu, kodun hatasız ve problemsiz okunabilmesi için gereklidir