Barkod Sembolojisi


Barkod kelime anlamı olarak bir dizi ince kalın çizgiler ve aralarındaki boşluklardan oluşan, optik okuyucular ile algılanılabilen bir kodlama biçimidir. Çeşitli barkod tipleri (semboloji) ve bu barkodları okuyacak değişik teknolojiler mevcuttur. Barkodu “okuma” veya deşifre işlemi, şifrelenmiş harfleri veya karakterleri şifre çözücünün bağlı olduğu bilgisayar sistemine uygun hale getirmektir.

Barkod Alfabeleri
Mevcut ve kullanılmakta olan bir dizi farklı barkod sembolojileri vardır. Kullanılacak semboloji seçimi çeşitli faktörlere bağlıdır. Bazı sembolojiler bazı endüstrilerde daha yaygındır, bazıları sadece rakamları kodlayabilirken bazıları harfleri de kodlayabilir, bazıları daha ufak kodlar üretebilirken bazıları daha fazla karakter kodlayabilir, bazılarının yapısında güvenlik veya kontrol karakteri bulunurken bazılarında bu yoktur.


CODE 39 Genel amaçlı olarak yagın kullanılan alfanümerik (tüm harf ve sayıları kapsayan) koddur. Çok geniş desteğe sahiptir ve pek çok organizasyon tarafından genel ticari ve endüstriyel kullanım standardı olarak kabul edilir. Karakterleri birebir kodlar ve kodlanabilen karakter sayısı teorik olarak sınırsızdır. Başlangıç ve bitiş karakterleri okuma güvenliği sağlar. Tek dezavantajı kodun fazla kompakt (küçük) olmaması nedeniyle gerçekte kodlanabilecek karakter sayısının nispeten sınırlı olmasıdır. Code 39’un gelişmiş bir versiyonu olan “Full ASCII Code 39″ veya “extended Code 39″ ile bütün ASCII karakter setinin kodlanması mümkündür. Genişletilmiş versiyonun desteği diğeri kadar yaygın olmamakla beraber yine de iyidir. Code 39 kodlarında kontrol karakteri opsiyoneldir.
EAN “European Article Numbering Association (Avrupa Mal Numaralama Birliği)” anlamına gelir. EAN-8/13 sadece numerik bir kod olup perakendecilikte kullanılan ticari barkod standardıdır. Market çıkışlarında, ürünler üzerinde okunan kod EAN kodudur. 8 veya 13 kod uzunluğunu belirtir. EAN kodlarında iyi bir güvenlik vardır, kodun onüçüncü karakteri genellikle bir kontrol karakteridir. Daha kısa bir versiyon olan EAN-8 ise küçük mallar için daha çok estetik amaclı üretilir ve kodun bir kısmını içermez. EAN yapı ve algoritma olarak Amerikan karşılığı UPC dir. Bazı okuyucu ve tarayıcılar iki koda aynıymış gibi davranır. EAN 8/13 kodları bir ürünü tanımlayan rakam dizisidir. Ürün hakkında bilgi içermez.
INTERLEAVED 2 of 5 (ITF) Sadece numerik olup endüstriyel uygulamalarda kullanılan popüler bir koddur. ITF’in temel özelliği her bir elemanının esasında iki rakamı kodlamasıdır. Bu nedenle kod oldukça kompakt olup uzun sayı dizilerinin kodlanmasında iyidir. Bunun yanında iki dezavantajı, içinde güvenlik bulunmaması ve yapısı nedeniyle hatalı kısmi okumaların mümkün olmasıdır. ITF’in en önemli sınırı basamak sayısı çift olan rakamların kodlanması zorunluluğudur. ITF sembolojisi genellikle tüketim malzemelerinin kutularının dışında (sıkça 14 basamaklı sabit bir yapıda) kullanılır. Bunlara bazen Kutu Kodları da denir.
CODE 128 İsminden de anlaşıldığı üzere Code 128 ile bütün (128 adet) ASCII kodunu ifade etmek mümkündür. Code 128 giderek alfanümerik kodlamada Code 39 a alternatif olmaktadır. Code 128 ‘in temel özelliklerden biri basılabilir karakterlerin yanısıra ASCII fonksiyonların da (Carriage Return gibi) kodlanabilmesidir. Code 128 C tablosu sadece numerik bir tablo olup oldukça kompakt numerik barkodlar üretebilir.

DİĞER BARKOD ALFABELERİ

Yukarıda sıralanan sembolojiler barkod uygulamalarında en yaygın ve popüler sembolojiler olup diğer sembolojiler daha özel uygulamalarda ve endüstrilerde kullanılmaktadır. Bunun içinde kütüphanecilikte kullanılan CODABAR ve MSI/PLESSEY sayılabilir. DISCRETE 2 of 5 ve CODE 93 ise sırasıyla ITF ve Code 39’un bir türevi olup nispeten daha az kullanılmaktadır.